Pontische stroomgrondel

Herkenning

De Pontische stroomgrondel (ook wel witvingrondel genoemd) is een kleine grondel van 10 tot 15 cm (maximaal 20 cm) met een langwerpig, cilindervormig lichaam. De kleur is lichtbruin tot zandkleurig met vage donkere vlekken langs de flank. Kenmerkend zijn de witachtige randen aan de borstvinnen — vandaar de alternatieve naam. De kop is relatief smal en spits vergeleken met de zwartbekgrondel. Zoals alle grondels heeft hij de typische zuignap gevormd uit vergroeide buikvinnen. Het onderscheid met de zwartbekgrondel: de Pontische stroomgrondel is slanker, lichter van kleur en mist de zwarte vlek op de eerste rugvin.

Gedrag & leefwijze

De Pontische stroomgrondel is een bodemvis die leeft op zandige en grindrijke bodems in stromend water. Hij voedt zich met kleine ongewervelden, insectenlarven en slakken. De soort is minder agressief territoriaal dan de zwartbekgrondel en wordt in de concurrentiestrijd vaak verdrongen naar suboptimaal habitat. In de paaitijd bewaakt het mannetje een nestholte onder stenen. De Pontische stroomgrondel is oorspronkelijk een bewoner van de benedenlopen van rivieren rond de Zwarte Zee en het Kaspische Zeegebied.

In Nederland

De Pontische stroomgrondel is een invasieve exoot die Nederland via de scheepvaartroutes vanuit het Ponto-Kaspische gebied heeft bereikt — net als de zwartbekgrondel en marmergrondel. De soort werd rond 2005 voor het eerst in de grote rivieren waargenomen en komt nu voor in de Rijn, Maas, Waal en hun havens en nevengeulen. De verspreiding is minder explosief dan die van de zwartbekgrondel. De impact op inheemse bodemvissen (met name de rivierdonderpad) is een punt van zorg, hoewel de Pontische stroomgrondel minder dominant is dan zijn zwartbekneef.