Herkenning
De schar is een kleine platvis van 15 tot 25 cm (tot maximaal 40 cm) uit de familie van de scholvissen (Pleuronectidae). Het lichaam is ovaal en sterk zijdelings afgeplat, met beide ogen aan de rechterzijde — de bovenkant is lichtbruin met kleine donkere vlekken, de onderzijde wit. Het meest kenmerkende verschil met schol is de ruwere huid: de schubben van de schar hebben kleine stekeltjes die bij het aaien van kop naar staart duidelijk voelbaar zijn. De zijlijn maakt een scherpe bocht boven de borstvin. De schar mist de opvallende oranje vlekken die schol kenmerken.
Gedrag & leefwijze
De schar is een bodemvis die leeft op zandige en fijn-grindige bodems in de Noordzee, van het ondiepe kustwater tot 150 meter diepte. Hij voedt zich met borstelwormen, kleine kreeftachtigen, garnalen en dunne schelpdieren — voedsel dat hij uit het zand filtert of opraapt. De soort is minder honkvast dan schol en trekt seizoensgebonden: in het voorjaar naar ondieper kustwater, in de herfst en winter naar dieper water. De schar paait van maart tot mei in water van 50 tot 150 meter diep. Jonge scharren groeien op in ondiep kustwater en estuaria.
Vistechnieken
Schar is een leuke bijvangst voor zeehengelaars, vooral bij het strandvissen en pierenangelen. De meest effectieve methode is een eenvoudig bodemtuig met één of twee haken (maat 4–8) en een loodgewicht dat het aas op de zeebodem houdt. Gebruik als aas zeepier, zager of kleine stukjes garnaal — schar heeft een kleine bek, dus kies niet te groot aas. Een lichte zeehengel volstaat — zeevissen pakken het aas gretig. De beste perioden zijn het voorjaar (april–juni) en het najaar (oktober–december). Vis bij voorkeur op zandige strandstukken, ondiepe zandbanken of vanaf strandhoofden.
In Nederland
De schar is een van de meest voorkomende platvissen in de Noordzee en wordt langs de gehele Nederlandse kust aangetroffen. De soort is ecologisch belangrijk als voedselbron voor zeevogels, zeehonden en grotere vissen. Commercieel wordt schar als bijvangst in de boomkorvisserij gevangen, maar voor de sportvisserij is het vooral een welkome bijvangst bij het zeevissen. De schar staat niet onder bescherming — de populatie is relatief stabiel, hoewel de soort gevoelig is voor bodemberoering door sleepnetten.
Wat onze modellen laten zien over Schar
Hieronder staat wat onze modellen in de data zien. Het zijn verbanden: waar het één voorkomt, komt het ander vaker voor. Dat is geen oorzaak. Elk model beantwoordt één vraag en mag niet meer zeggen dan het gemeten heeft. Het label bij de kop zegt welke vraag — en hoe zeker het antwoord is.
Waar er veel van zitten Groep, geen volgorde Sterk model
Heremietkreeften (Paguridae)Bij veel schar horen de gewone garnaal (Crangonidae), zeesterren (Asteriidae), de zeemuis (Aphroditidae), diepte en een warmere bodem. Minder schar tellen we bij heremietkreeften (Paguridae) en de zeekat (Sepiidae).
De garnaal past bij wat de schar eet. FishBase zegt dat de schar vooral kreeftachtigen en kleine vis eet. Waar de garnalen zitten, zit de schar.
Interessanter is de vergelijking met de schol, want die twee platvissen delen dezelfde bodem. Drie kenmerken wijzen bij allebei dezelfde kant op: heremietkreeften naar minder, zeesterren naar meer, diepte naar meer.
Eén kenmerk draait om. De zeemuis — een dikke borstelworm — hoort bij méér schar en bij mínder schol. Dat is zeldzaam: in onze zeemodellen hoort de zeemuis bijna altijd bij minder vis, en alleen bij de schar en de wijting bij meer. Geen van beide vissen eet hem. Het lijkt dus eerder om het soort bodem te gaan dan om voedsel. Maar dat is onze gedachte; gemeten hebben we alleen dat hij de twee uit elkaar haalt.
