Herkenning
De grote modderkruiper is een langwerpige, aalvormige vis van 15 tot 30 cm. Het lichaam is zijdelings afgeplat met tien bekdraden rond de bek (vijf paar) — meer dan welke andere Nederlandse vis. De kleur is bruin tot okerkleurig met donkere lengtestrepen langs de flanken. De buik is licht oranjegeel. De huid is glad en slijmerig.
Gedrag & leefwijze
De grote modderkruiper staat bekend als weervis: bij dalende luchtdruk wordt hij onrustig, komt naar het wateroppervlak en slikt lucht — een vorm van darmademhaling waarmee hij ook in zuurstofarm water kan overleven. Dit gedrag werd vroeger als weervoorspelling gebruikt. De soort leeft ingegraven in zachte, modderige bodems van sloten, poelwateren en overstromingsvlakten. Bij droogvallen graaft hij zich diep in het slib in en kan daar maanden overleven.
In Nederland
De grote modderkruiper is beschermd onder de Europese Habitatrichtlijn (Bijlage II) en de Wet natuurbescherming. Met 1.600 waarnemingen in onze database is het de best gedocumenteerde beschermde vissoort. De soort komt voor in laagveengebieden, rivierkleilandschappen en poldersloten, vooral in Overijssel, Friesland, Noord-Holland en het rivierengebied. Baggerwerkzaamheden, oeververharding en intensief slootonderhoud zijn de grootste bedreigingen.
