De voedselketen van het Sneekermeer
Het Sneekermeer is troebel, groen water. Wetterskip Fryslân meet elke maand hoe diep je in het water kunt kijken. Van 2009 tot en met 2025 was dat meestal tussen de 40 en 90 centimeter, en in het midden 60. Die 60 centimeter is gewoon voor een groot, ondiep meer: op ongeveer de helft van de vergelijkbare meetpunten in Nederland is het water helderder, op de andere helft troebeler. Volgens het beheerplan van de provincie Fryslân houden meerdere dingen het water troebel: veel algen in het voedselrijke water, de wind die vrij spel heeft op het open meer, brasem die bij het zoeken naar voedsel de bodem omwoelt, en varende schepen. Ook in de Terkaplesterpoelen is het water troebel: in 2021 kon je er 40 tot 50 centimeter diep kijken.
In zeven van de tien algenmonsters uit het meer en de poelen, van 1990 tot 2023, zat de draadvormige blauwalg Planktothrix agardhii. Dat is twee keer zo vaak als in vergelijkbare monsters uit andere meren. Van algen leven watervlooien: kreeftjes van een paar millimeter die in het water zweven. Van 1998 tot 2010 werden hier elk jaar drie tot zes keer de watervlooien geteld, 52 keer in totaal. In 44 van die 52 tellingen zat de watervlo Daphnia of een naaste verwant, in 48 een andere watervlo, Bosmina.
Wat eet zo'n watervlo? Dat beschreven onderzoekers van het laboratorium bij het Tjeukemeer, ook een Fries meer, in 1984. In de darmen van Daphnia uit een voedselrijk meer vonden ze bijna alleen algen. Het liefst aten de watervlooien een groenwier. Maar in aantal en gewicht kregen ze meer binnen van een draadvormige blauwalg: dezelfde soort als hier, die toen nog Oscillatoria agardhii heette. Lange draden lieten ze wel liggen.
Watervlooien zijn voer voor jonge vis. Elk voorjaar werd er water uit het IJsselmeer ingelaten. Daarmee kwamen grote aantallen larven van de spiering de Friese meren in, schreven onderzoekers van het Tjeukemeer in 1985. Ze groeiden op met dierplankton als voedsel: kleine diertjes die in het water zweven, zoals watervlooien. Het volgende voorjaar waren ze bijna allemaal verdwenen: opgegeten door de snoekbaars. In onze gegevens uit het meer en de poelen zat spiering in 31 van de 62 vangsten, waar je er bij vergelijkbaar onderzoek in andere zoete meren 19 zou verwachten. In 2021 vingen de onderzoekers 328 spieringen in het Sneekermeer en 98 in de Terkaplesterpoelen, allemaal kleine vissen van 5 tot 9 centimeter, meldt het visonderzoek van Wetterskip Fryslân.
Ook de pos eet dierplankton, vooral als hij jong is. In een ondiep, troebel meer in Estland aten jonge possen vooral watervlooien en andere kleine kreeftjes, onder meer Daphnia. Oudere possen leefden daar vooral van muggenlarven (Kangur en Kangur, 1996).
Hieronder staan twee voedselketens uit het meer en de poelen. Ze beginnen allebei bij de algen en de watervlooien, en eindigen allebei bij de snoekbaars: de ene via de spiering, de andere via de pos. De stippellijn naar de pos geldt alleen voor jonge possen. Onder de figuur staat voor elke pijl de bron.

Micro-organismenAlgenin 233 van de 233 monsters1990–2023
OngewerveldenWatervlooien (Daphnia)in 44 van de 71 monsters1998–2022
VisSpieringin 31 van de 62 vangsten2006–2021
VisPosin 56 van de 62 vangsten2006–2021
RoofvisSnoekbaarsin 50 van de 62 vangsten2006–2021Wat hier leeft, komt uit monsters en visvangsten in het meer zelf. Een pijl wijst naar wie het eet. Dat komt uit onderzoek elders: de bronnen staan hieronder. Een stippellijn geldt voor een deel van de groep.
- Algen → Watervlooien (Daphnia): Bloem en Vijverberg 1984, Hydrobiological Bulletin (onderzoek in een voedselrijk meer)
- Watervlooien (Daphnia) → Spiering: Lammens e.a. 1985, Can. J. Fish. Aquat. Sci., herdrukt in het proefschrift van De Nie (1988) (onderzoek in het Tjeukemeer (Friesland))
- Spiering → Snoekbaars: FishBase, voedsel van de snoekbaars
- Watervlooien (Daphnia) → Pos (een deel ervan): Kangur en Kangur 1996, Proc. Estonian Acad. Sci. (onderzoek in Võrtsjärv, Estland)
- Pos → Snoekbaars: FishBase, voedsel van de snoekbaars (onderzoek in Estland)


